U Briselu je 13. decembra 2023. godine odr\u017ean \u010detvrti samit EU-Zapadni Balkan. Lideri su na sastanku razgovarali o pribli\u017eavanju Zapadnog Balkana EU-i te uspostavljanju postepene integracije, ja\u010danju ekonomskih temelja za budu\u0107nost i ubla\u017eavanju posljedica agresivnog rata Rusije protiv Ukrajine, kao i o ja\u010danju sigurnosti u regionu. Na marginama samita usvojena je Briselska deklaracija koja se bavi svim aktuelnim temama zemalja kandidata na njihovom evropskom putu.<\/p>\n\n\n\n
Dana 7. decembra 2023. godine, nekoliko dana prije sastanka lidera EU i zemalja Zapadnog Balkana, u Briselu je odr\u017eana panel debata u organizaciji Think Tank Friends of Europe<\/em>. Doga\u0111aj je odr\u017ean nakon objavljivanja dugo o\u010dekivanog paketa pro\u0161irenja Evropske komisije sa klju\u010dnim izvje\u0161tajima o napretku zemalja kandidata za \u010dlanstvo u EU. U tom okviru vo\u0111ene su brojne rasprave o hitnim pitanjima o\u017eivljavanja ekonomskog rasta, razgradnje zarobljenih dr\u017eavnih struktura, promovisanja rodne ravnopravnosti i ja\u010danja uloge mladih u regionu.<\/p>\n\n\n\n Ruska agresija na Ukrajinu ubrizgala je novi geopoliti\u010dki zamah u dugogodi\u0161njem zastoju i nastojanjima Zapadnog Balkana da se pridru\u017ei EU-i, ali zemlje kandidati moraju same obaviti te\u017eak posao reformi kako bi iskoristile ovu priliku, \u010dulo se na panelu. Glavna poruka u\u010desnika bila je da je zastoj u \u0161irenju na Zapadnom Balkanu pro\u0161lost, te da su sada na redu zemlje kandidati.<\/p>\n\n\n\n \u201ePro\u0161irenje EU je ponovo na dnevnom redu\u201c, rekao je Gert Jan Koopman, generalni direktor Evropske komisije za evropsku politiku susjedstva i pregovore o pro\u0161irenju, u svom uvodnom govoru. U ovom trenutku, zemlje EU su shvatile da je \u0161irenje na Zapadni Balkan najve\u0107a investicija u njihovu stabilnost i sigurnost. Me\u0111utim, prije nego \u0161to se to zaista i dogodi, zemlje kandidati moraju ispuniti uslove za \u010dlanstvo.<\/p>\n\n\n\n Politi\u010dari iz regiona izrazili su optimizam da \u0107e novi politi\u010dki zamah EU i prijedlozi za pove\u0107anje finansijske pomo\u0107i i pristupa njenom jedinstvenom tr\u017ei\u0161tu u zamjenu za reforme unijeti novu energiju u proces pridru\u017eivanja. U svakom slu\u010daju, potrebne su velike promjene u regionu kako bi se eliminisali nedemokratski procesi u dr\u017eavama, osigurali principi vladavine prava, pove\u0107ala ekonomska i politi\u010dka uloga \u017eena i sprije\u010dilo masovno iseljavanje mladih u potrazi za boljom budu\u0107no\u0161\u0107u u EU.<\/p>\n\n\n\n Potpredsjednica Vlade Ukrajine za evropske i evroatlantske integracije Olha Stefanishyna je u gostuju\u0107em obra\u0107anju putem video linka obe\u0107ala saradnju sa zemljama Zapadnog Balkana u razmjeni najboljih praksi i me\u0111usobne podr\u0161ke na putu pristupanja. Tako\u0111e, ministri iz nekoliko zemalja Zapadnog Balkana izrazili su odlu\u010dnost da se uhvate u ko\u0161tac sa izazovom reforme privrede, dr\u017eavne uprave, pravnog sistema i borbe protiv korupcije kako bi se kvalifikovali za \u010dlanstvo u narednim godinama.<\/p>\n\n\n\n Ambasador SAD u Srbiji Kristofer Hil rekao je da \u0107e se, ako se EU odupre vetru nacionalizma dr\u017eati svoje obaveze da podr\u017ei i prihvati zemlje kandidate, te da \u0107e“ovo smatrati jednim od najljep\u0161ih trenutaka u Evropi“. On je pozvao zemlje zapadnog Balkana da se me\u0111usobno podr\u017eavaju na putu ka \u010dlanstvu u EU i da ne obnavljaju istorijske zamjere. Glavni cilj je da se ovim zemljama doka\u017ee da je ova faza ekspanzije stvarna i da priliku treba iskoristiti.<\/p>\n\n\n\n Ministarka evropskih poslova Crne Gore Maida Gor\u010devi\u0107 rekla je da je Crna Gora jedina otvorila sva pregovara\u010dka poglavlja i da je „najpogodniji kandidat za narednu \u010dlanicu EU“. Ona je istakla da su nova Vlada i parlament prekinuli zastoj pri imenovanju sudija Vrhovnog suda, otvaraju\u0107i put za odlo\u017eene reforme pravosu\u0111a i vladavinu prava. Vlada Crne Gore i Skup\u0161tina su odlu\u010dni da se Crna Gora vrati na put vode\u0107eg kandidata na Zapadnom Balkanu i brzo sprovede neophodne reforme.<\/p>\n\n\n\n \u0160tefan F\u00fcle, biv\u0161i komesar za pro\u0161irenje, i Miroslav Laj\u010d\u00e1k, specijalni predstavnik EU za dijalog Beograda i Pri\u0161tine, pozvali su zemlje zapadnog Balkana da iskoriste svijetlo na kraju tunela EU zbog ruskog rata u Ukrajini i time postanu \u010dlanice Unije.<\/p>\n\n\n\n Ministar vanjskih poslova Sjeverne Makedonije Bujar Osmani podsjetio je na brojne prepreke na koje je Sjeverna Makedonija nailazila na svom evropskom putu: EU ne smije zaboraviti rane i probleme u regionu – neophodna je ja\u010da saradnja i me\u0111usobno partnerstvo.<\/p>\n\n\n\n Grupa predstavnika mladih izjavila je da previ\u0161e pripadnika njihove generacije emigrira da bi studirali i tra\u017eili posao, \u0161to uzrokuje masovni „odliv mozgova“ iz regiona. Naime, nedostatak mogu\u0107nosti zapo\u0161ljavanja, nedostatak obrazovanja i ekonomske reforme sve su prisutniji u zemljama kandidatima.<\/p>\n\n\n\n Na panelu su se \u010duli ohrabruju\u0107i izvje\u0161taji o napretku u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala u odre\u0111enim zemljama kandidatima. Me\u0111utim, pad vladavine prava u Sjevernoj Makedoniji i ukorijenjena dr\u017eavna kontrola u Srbiji, gdje o\u010digledne reforme nisu donijele efektivne promene, tako\u0111e su sve prisutnije.<\/p>\n\n\n\n Panel debata je na taj na\u010din doprinijela da se istaknu klju\u010dne oblasti koje zahtijevaju pa\u017enju i saradnju izme\u0111u EU i zemalja Zapadnog Balkana. Istaknuta je potreba dalje saradnje u cilju rje\u0161avanja ovih izazova i izgradnje \u010dvrstih temelja za stabilnost, napredak i povezivanje regiona sa EU.<\/p>\n\n\n\n Pripremio Petar Mrdovi\u0107, apsolvent me\u0111unarodnih odnosa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" U Briselu je 13. decembra 2023. godine odr\u017ean \u010detvrti samit EU-Zapadni Balkan. Lideri su na sastanku razgovarali o pribli\u017eavanju Zapadnog Balkana EU-i te uspostavljanju postepene integracije, ja\u010danju ekonomskih temelja za budu\u0107nost i ubla\u017eavanju posljedica agresivnog rata Rusije protiv Ukrajine, kao i o ja\u010danju sigurnosti u regionu. Na marginama samita usvojena je Briselska deklaracija koja se…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1680,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-1678","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dogadaji","category-dogodki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1678"}],"collection":[{"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1678"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1687,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1678\/revisions\/1687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/feb.si\/me\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}